leugenaars

liar_faceKun je aan iemands gezicht zien of hij liegt of in staat om de leugen te ontdekken door te kijken naar aanwijzingen die de persoon onbewust verraadt, zoals bijvoorbeeld micro-expressies (bijv. minachting), een handgebaar of het wegdraaien van de blik ? Ondanks de klassieke veronderstelling dat leugenaars een Pinocchio-neus krijgen die blijft groeien als hij anderen bedriegt is het duidelijk dat we niemand mogen beschuldigen van misleiding door alleen naar gelaatstrekken te kijken. Ik denk dat iedereen mij voor gek zal verklaren als ik met een lijstje of grafiek kwam waaraan je de leugen kunt herkennen. Als iemand je vraagt wie liegt of bedriegt dan zul je waarschijnlijk met je vinger wijzen naar de persoon die je niet bevalt (door diens uiterlijk, houding, geaardheid of slechte ervaring met de persoon) of iemand die het niet met je eens is. Zelfs als de persoon ons niet misleidt staan we in een verdedigingsmodus en nemen we aan dat hij ons voorliegt. Aan de andere kant vragen we ons af en willen zelfs niet geloven dat iemand die we goed kennen ons heeft misleid of bedrogen. Onze persoonlijke vooroordelen werken als een emotionele blinddoek in het dagelijks leven. truth_lieHoewel het essentieel is om te overleven en onze hersenen hun best doen is zelfbedrog iets wat we dagelijks tegenkomen doordat we feitelijke aanwijzingen negeren. De reden waarom we ze bewust negeren is omdat ze ons ontmoedigen en hopeloos doen voelen. Gedragsmatige, cognitieve en biologische beperkingen zijn de grootste barrières om de waarheid te kunnen zien. We zijn gemakkelijk te overtuigen om iets te geloven omdat we gewoon niet verder willen gaan dan onze grenzen om naar de feiten te zoeken.

Liegen is heel gebruikelijk en een wijdverbreide eigenschap in de menselijke en dierlijke wereld, maar het opsporen leugens en leugenaars is niet simpel. Wetenschappelijk onderzoek bewijst dat de eerste poging om een leugenaar te ontmaskeren slechts een kwestie van geluk is. Rond de 50% of iets meer … Vrouwen zijn van nature intuïtiever dan mannen en daardoor makkelijker in staat leugens of leugenaars te ontmaskeren, maar mannen kunnen dit ook. lair Advocaten, onderzoekers, veiligheidspersoneel, inlichtingendiensten, ondervragers en politiemensen, allen moeten het opsporen van leugens beheersen omdat het van groot belang kan zijn in het leven van veel mensen en misschien wel hun eigen leven. Het is echter verraderlijk indien ze worden opgeleid om leugenaars op basis van gezichts- of uiterlijke kenmerken te vangen. Er bestaan talloze opleidingen over leugendetectie die nergens op slaan en ook nergens op gebaseerd zijn. Na het bekijken van deze video kun je de mythe over ‘specialisten’ in leugendetectie misschien beter begrijpen.

image middelagesVeel onderzoekers en deskundigen werken hard om verschillende modellen in het identificeren van duidelijke of subtiele signalen van misleiding – verbaal of non-verbaal- te ontwikkelen. Je kunt een leugen inderdaad soms aan één enkele aanwijzing identificeren, maar gedwongen bekentenissen afdwingen is de grootste fout en zelfs een misdaad op zichzelf. Je kunt je niet voorstellen hoeveel onschuldigen zijn bestraft voor misdaden die ze nooit hebben begaan.

pinokkio noseZeker, er zijn twee categorieën leugenaars. De eerste zijn slechte leugenaars, de tweede zijn goede of ‘witte’ leugenaars. Slechte leugenaars zijn onervaren  in het overtuigen van anderen en dat wat ze zeggen is gemakkelijk te vangen door discrepantie en onbewuste schuldgevoelens door angst.  Slechts één of enkele voor de hand liggende non-verbale en/of verbale aanwijzingen legt deze gemakkelijk bloot. Aan de andere kant geven ‘witte’ leugenaars subtiele aanwijzingen, die grotendeels genegeerd blijven voor de meeste van ons, wat hen meester maakt van de oplichting, fraude of vervalsing van de waarheid. Gezien de complexiteit en dynamiek van het gedrag en de menselijke hersenen is detectie van de leugen moeilijk, maar niet onmogelijk!  Een sterk geloof in de waarheid en het vermogen om in de waarheid te geloven geeft ons allemaal immuniteit tegen liegen en leugenaars. Hoe zit het met het vertellen van de waarheid? Het is best moeilijk de waarheid te vertellen en erin te blijven geloven in een tijd zoals nu die doorspekt is van leugens en bedrog, een epidemie waarin we onszelf gevangen voelen tussen leugenaars en bedriegers.

largeZit er ook een leugenaar in jou verborgen? Het verhaal uit de bijbel over het bekogelen van een overspelige vrouw om haar te straffen kennen we allemaal: “Wie zonder zonden is werpe de eerste steen”. Iedereen realiseert zich deze gemeenschappelijke psycho-biologische eigenschap. Camouflage, verdraaiingen of afleidings-maneuvres zijn overlevingsmechanismen die we allemaal bij tijd en wijle kennen en hanteren. De waarheid is dat wij allemaal, op één of ander moment en van jongs af aan om verschillende redenen liegen. We kunnen anderen hiervoor de schuld niet geven maar we kunnen ze wel vangen, zoals experts of de leugendetector doen. Er zijn vele oude, traditionele en moderne methoden om misleiding te ontdekken maar we zouden alles moeten combineren om de waarheid te vinden. Vroeg of laat komt de waarheid boven en zal de leugenaar bekennen of de prijs betalen voor zijn/haar misleiding, zoals de golven het zandkasteel op het strand uiteindelijk zal doen verdwijnen.

 
Advertenties

Over Gérard Stokkink

Gerard Stokkink, lecturer body language & non verbal communication
Dit bericht werd geplaatst in publicaties. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s